Wat is mindfulness?

Een speciale vorm van aandacht

Mindfulness is niet zomaar aandacht schenken, maar aandacht op een open en niet-oordelende manier. In essentie kan je de dingen op de ‘automatische piloot’ doen en beleven of je kan de dingen met bewuste opmerkzaamheid en aandacht doen. We spreken van mindfulness als je de omgeving of je innerlijke wereld (waaronder pijn) bewust en met aandacht observeert vanuit een psychologisch neutrale instelling. Daarbij kunnen de dingen die je ervaart weliswaar prettig, onprettig of neutraal zijn, maar we stoppen ermee het actief na te streven of te voorkomen.  Pijn is bijvoorbeeld onprettig, dat voel je gewoon. Dat is de aard van pijn. De pijn bevechten is echter een keuze.

Vaak is de aandacht bij mindfulness tamelijk breed

Je let bijvoorbeeld op je lichaamssensaties en kijkt wat zich binnen je aandient. Het gaat daarbij op te merken wat zich aandient en niet zozeer actief te zoeken naar allerlei sensaties. Soms bestaat een mindfulness oefening uit een combinatie van gerichte concentratie op één ding (bijvoorbeeld de ademhaling) en tegelijkertijd observeren wat zich nog meer aandient (zoals bepaalde gedachten en gevoelens of geluiden). Mindfulness is een manier om je gedachten, emoties, gedrag en lichaamssensaties neutraal te leren observeren, waardoor je automatische psychologische reacties op deze ervaringen verminderd wordt. Dit leidt tot een meer gebalanceerde, minder automatisch en meer realistisch contact met situaties en tot meer effectief handelen. Mindfulness wil niet de ervaring zelf veranderen, maar je manier van observeren en zo je automatische reageren op ervaringen

Mindfulness is een vaardigheid die via training opgebouwd moet worden

In de aanleerfase willen we je eerst met de procedure bekendmaken van het gericht richten van de aandacht. We starten met de bodyscan, dat wil zeggen dat we de aandacht heel gedetailleerd gaan richten op onze lichaamsdelen. Je zult tijdens deze oefening merken dat je met je aandacht in gedachten snel afdwaalt. Dat is normaal en iets dat je niet kunt voorkomen. Zo werkt een brein nu eenmaal. Wat je echter wel kunt doen is opmerken dat je afgedwaald bent om vervolgens je aandacht vriendelijk terug te leiden naar de oefening: het richten van de aandacht op de verschillende lichaamsdelen. Uit onderzoek blijkt dat een dergelijke aandachtstraining een breed scale van gunstige effecten heeft. Deze speciale vorm van aandacht blijkt trainbaar. De bodyscan de eerste kennismakingsoefening daarmee.