Binnen de mindfulness training in Nieuwegein van ACT-Mindful wordt veel geoefend om met open-aandacht en mild oordeel te leren observeren van datgene wat zich in het bewustzijn aandient (bijvoorbeeld lichaamssensaties, gedachten, gevoelens en emoties). Op zich blijkt deze vorm van aandachtstraining al diverse mentale en fysieke voordelen op te leveren. Binnen het Boeddhisme is echter van oudsher niet alleen deze vorm van waarnemen van belang. Minstens zo belangrijk is de mentale instelling die je ten aanzien van jezelf, de ander en de wereld om je heen hebt. Het aankweken van vriendelijkheid, in het Engels ‘loving-kindness’, via specifieke meditatie staat daarin centraal. Deze positieve emoties vormen volgens het boeddhisme als het ware een tegengif tegen negatieve emoties zoals boosheid, angst, gedeprimeerdheid of afgunst.

Past ‘loving-kindness meditatie’ binnen onze westerse cultuur?

Het antwoord moet ´ja´zijn. Sinds vijftien jaar is er binnen de westerse psychologie een nieuwe wetenschappelijke stroming ontstaan: de positieve psychologie. Wereldwijd richten wetenschappers binnen deze stroming zich op het onderzoeken van positieve mentale toestanden. Het idee is dat negatieve emoties in verhouding erg veel aandacht hebben gehad binnen onderzoek en therapie, en dat de studie van positieve mentale vermogens een meer centrale plaats binnen de psychologie moet krijgen. In korte tijd heeft deze benadering een erkende plaats verworven binnen de psychologie. Diverse gerenommeerde onderzoekers zoals Seligman, Peterson, en Diener (en vele anderen), hebben de processen die spelen bij positieve mentale toestanden blootgelegd en de voordelen ervan aangetoond. Twintig jaar geleden was het nog uitzonderlijk als een onderzoeker met faam een onderwerp als loving-kindness meditatie durfde te onderzoeken. Tegenwoordig, mede dankzij de opkomst van positieve psychologie als vakgebied kan, mag en durft men het.

Wat is loving-kindness meditatie?

Bij loving-kindness meditatie concentreert men zich eerst lichamelijk op de adem en op de hartregio, om vervolgens aan een persoon te denken waar men sterke gevoelens van warmte en genegenheid voor heeft (bijvoorbeeld je partner, ouders, of je kind). Na het toelaten van deze gevoelens van warmte, genegenheid en vriendelijkheid kan men deze gevoelens projecteren naar zichzelf. Men wordt daarbij zelf het object van aandacht en wenst zichzelf deze warmte en genegenheid toe. Als dat krachtig ervaren wordt, wordt de cirkel naar andere mensen uitgebreid. Eerst naar mensen die dichtbij staan, zoals een goede vriend, vervolgens naar mensen die wat verder van je afstaan, zoals een collega, buur of kennis. En als laatste stap, maar dat vraagt training van de eerdere fasen, wenst men deze liefdevolle vriendelijkheid toe aan een persoon waar men moeilijkheden mee heeft (zoals een conflict).

Wat zijn de effecten van loving-kindness meditatie?

Barbara Fredrickson, een prominente onderzoekers uit de hoek van de positieve psychologie, en haar collega’s deden in 2008 een onderzoek naar de effecten van loving-kindness meditatie bij medewerkers in de computerindustrie. Honderd medewerkers werden random toegewezen aan de meditatiegroep of aan een wachtlijstgroep.

De meditatie training bestond uit zes sessie van één uur. Daarvan werd er 20 minuten besteed aan het daadwerkelijk oefenen van de loving-kindness meditatie, de rest van de tijd werd besteed aan het uitwisselen van persoonlijke ervaringen en aan uitleg van de methode. De deelnemers kregen een CD mee met daarop drie begeleide meditaties rond loving-kindness.

Na deze loving-kindness training bleken de deelnemers meer positieve emoties te ervaren dan de wachtgroep. Een belangrijke bevinding was dat deze vorm van meditatie ook de psychologische bronnen van de deelnemers versterkte. Men werd meer mindful, vertoonde meer zelfacceptatie, ontwikkelde meer positieve relaties met anderen, en de lichamelijke gezondheid verbeterende. Deze toename in persoonlijke bronnen bleek tot gevolg te hebben dat men meer levenstevredenheid ervoer en minder gevoelens van depressie. Loving-kindness meditatie maakt van oudsher onderdeel uit van de mindfulness traditie, het recente onderzoek van Fredrickson geeft hier een ‘westers’ legitimering voor: het werkt!

Bron: Fredrickson, B. L., Cohn, M.A., Coffey, K.A., Pek, J., Finkel, S.M. (2008). “Open hearts build lives: Positive emotions, induced through loving-kindness meditation, build consequential personal resources.” Journal of Personality and Social Psychology, 95(5),1045-1062.

Mindfulness Nieuwegein Wetenschappenlijknieuws

© www.ACT-Mindful.nl / P. van Burken Nieuwegein